على زمانى قمشه اى

217

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

آن را حدود 35 سالگى تأليف كرده است . پيش از ابن سينا دو كتاب مهم در پزشكى در حوزه علمى جهان اسلام نوشته شده بود ، يكى كتاب « الحاوى » از محمّد بن زكرياى رازى و ديگرى كتاب « كامل الصناعة الطبيّة » از على بن عباس مجوسى ( د 372 ق / 982 م ) امّا قانون ابن سينا طى چندين سده چه در سرزمين‌هاى اسلامى و چه در اروپاى سده‌هاى ميانه - همه كتاب‌هاى پزشكى ديگر را در سايه خود نهاده بود . ابن سينا افزون بر قانون چند نوشته ديگر نيز در پزشكى دارد كه مهم‌ترين آنها عبارتند از « الارجوزة فى الطّب » كه در قالب شعر نوشته شده ، ابن سينا در اين اثر خلاصه مطالب قانون را آورده است ، و اثر ديگر به نام « مقالة فى احكام الادوية القلبية » . آثار ابن سينا در رياضيات و نجوم ابن سينا در رياضيات و نجوم صاحب‌نظر بوده و آثارى در اين باب تصنيف كرده و بخش بزرگى از كتاب شفا را به آن اختصاص داده است ، وى همچنين در ساختن آلات رصد دستى قوىّ داشته است . رياضيات كتاب شفا شامل چهار بخش است : 1 . در اصول هندسه ، 2 . در علم حساب ، 3 . در علم موسيقى ، 4 . در هيئت . ابن سينا در بخش اوّل اصول اقليدس را مورد بررسى قرار داده و به تفصيل نپرداخته زيرا قصد داشته دانشجو را هرچه سريع‌تر با مبانى هندسه آشنا سازد ، ابن سينا بخش 7 كتاب نجات را نيز به هندسه اختصاص داده است ، او در هندسه همچنين « رسالة فى تحقيق الزاوية » را به نگارش آورده است . بخش دوم رياضيات شفا در حساب و شامل 4 مقاله است ، خواص العدد ، احوال العدد من حيث اضافته الى غيره ، احوال العدد من حيث كيفيّة تأليفه من